Partia e ekstremit të djathtë AfD ka shënuar një fitore të madhe në zgjedhjet në landin gjerman të Saksoni-Anhalt, duke dalë shumë përpara rivalëve kryesorë, por pa arritur shumicën absolute në parlamentin e landit.
Sipas rezultateve paraprake të komisionit zgjedhor, AfD ka siguruar 43.8% të votave, ndërsa CDU është renditur e dyta me 17.2%. Rezultati përfaqëson më shumë se dyfishimin e mbështetjes së AfD-së krahasuar me zgjedhjet e vitit 2021.
Udhëheqësi i AfD-së në Saksoni-Anhalt, Ulrich Siegmund, e cilësoi rezultatin si “sensacional” dhe tha se partia ka marrë një mandat për të qeverisur. “Kjo nuk ka të bëjë vetëm me Saksoni-Anhaltin. Është një sinjal për të gjithë Gjermaninë”, u shpreh ai para mbështetësve.
Megjithatë, AfD nuk ka siguruar numrin e nevojshëm të mandateve për të formuar e vetme një qeveri. Sipas projeksioneve, partia pritet të ketë rreth 39 nga 83 vendet në parlamentin e landit, ndërsa për shumicën absolute nevojiten 42.
Fitorja ka një rëndësi të veçantë politike, pasi asnjë parti e ekstremit të djathtë nuk ka marrë kontrollin e një landi gjerman që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore. Një qeverisje e AfD-së në nivel landesh do t’i jepte partisë kompetenca të rëndësishme në fusha si policia, arsimi dhe kultura.
AfD-ja në Saksoni-Anhalt është klasifikuar nga shërbimet gjermane të inteligjencës së brendshme si “ekstremiste e djathtë”, një vlerësim që partia dhe Siegmund e kundërshtojnë.
Përballë rezultatit, CDU pësoi një rënie të fortë. Lideri i saj në land, Sven Schulze, pranoi humbjen dhe tha se partia duhet të përballet me pasojat e rezultatit. Votat e CDU-së janë përgjysmuar në krahasim me zgjedhjet e mëparshme.
Një faktor i rëndësishëm për formimin e qeverisë mund të jetë partia populiste e majtë BSU, e cila ka arritur të hyjë në parlament dhe pritet të marrë rreth pesë mandate. BSU ka qëndrime të ashpra ndaj migracionit dhe mbështet rikthimin e importeve të gazit rus, ndërsa nuk e ka përjashtuar plotësisht bashkëpunimin me AfD-në.
Siegmund, megjithatë, deri tani ka refuzuar të udhëheqë një qeveri minoritare. Ai ka paralajmëruar se, nëse nuk gjendet një mënyrë për të qeverisur, mund të shkohet në zgjedhje të reja, duke pretenduar se AfD atëherë mund të arrijë 50 deri në 55% të votave.
Rezultati ka shkaktuar reagime edhe jashtë Gjermanisë. Presidenti amerikan Donald Trump publikoi në rrjetin e tij Truth Social një pamje të projeksioneve televizive gjermane, ndërsa i dërguari presidencial rus Kirill Dmitriev e cilësoi rezultatin si një “fitore historike” për AfD-në. Në të kundërt, kryeministri polak Donald Tusk reagoi ashpër, duke thënë se vetëm “idiotët dhe tradhtarët” në Poloni mund të gëzohen për triumfin e AfD-së.
Në selinë e AfD-së, mbështetësit shpërthyen në brohoritje sapo u publikuan projeksionet. Më vonë, turma nisi të këndonte himnin kombëtar gjerman.
Fitorja në Saksoni-Anhalt shihet si një moment i rëndësishëm për AfD-në dhe për politikën gjermane, pasi tregon rritjen e mëtejshme të mbështetjes për partinë anti-migracion dhe presionin në rritje ndaj partive tradicionale. Tashmë beteja kryesore është nëse AfD do të arrijë të kthejë fitoren elektorale në pushtet real në nivel landi.
