Dy javë para samitit të liderëve të shteteve të Ballkanit Perëndimor me ata të BE-së që mbahet në Malin e Zi, kancelari Merz u adresoi një letër krerëve të institucioneve evropiane ku bëri thirrje që të përshpejtojnë procesin e zgjerimit të BE-së.
Në letrën për Ursula Von Der Leyen dhe Antonio Costën Merz mbështet integrimin gradual të këtyre shteteve , Ukrainës dhe Moldavisë.
“Procesi i zgjerimit po zgjat shumë, duke çuar në frustrim midis vendeve kandidate dhe shteteve anëtare. Zgjerimi i BE-së është një domosdoshmëri gjeopolitike. Për një perspektivë të shpejtë pranimi për vendet e Ballkanit Perëndimor, Ukrainën dhe Moldavinë propozoj akses të privilegjuar në tregun e vetëm, status vëzhguesi në organet e BE-së dhe integrim gradual në proceset e vendimmarrjes”, thuhet në letrën e Merzit.
Merz po ashtu kërkon që të hapen të gjithë kapitujt negociues për Ukrainën pasi sipas tij ky shtet duhet që të jetë e lidhur me BE-në përmes “anëtarësimit të asociuar” edhe para pranimit.
Në këtë mënyrë, kancelari gjerman mbështet pjesëmarrjen më të madhe të Kievit në institucionet e BE-së, sigurinë dhe politikën e jashtme, si dhe miratimin e ligjit të BE-së në vend.
Këtu, Merz mbështet pjesëmarrjen më të madhe të Kievit në institucionet e BE-së, sigurinë dhe politikën e jashtme, si dhe miratimin e ligjit të BE-së në vend.
Anëtarësimi i plotë në BE i vendeve kandidate aktuale duhet të mbetet qëllimi përfundimtar, por procesi zgjat “shumë shumë”. Prandaj, kancelarja gjermane bën thirrje për “zgjidhje inovative”.
“Ukraina duhet të marrë një “anëtarësi të asociuar” në Bashkimin Evropian si një hap vendimtar në rrugën e saj drejt anëtarësimit të plotë, ndërsa Ballkani Perëndimor dhe Moldavia gjithashtu mund të afrohen me BE-në dhe procesi i tyre i pranimit të përshpejtohet”, tha kancelari i Gjermanisë Friedrich Merz në një letër drejtuar udhëheqësve të Bashkimit Evropian.
Letra, e parë nga European Western Balkans, iu dërgua Presidentit të Këshillit Evropian António Costa, Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Presidentit të Qipros, e cila aktualisht mban presidencën e Këshillit të BE-së, Nikos Christodoulides.
Në letër, Merz propozon një dinamikë të re pranimi në BE për kandidatët aktualë – Ukrainën, Ballkanin Perëndimor dhe Moldavinë.
Kjo sepse, siç shkruan ai, zgjerimi i Bashkimit Evropian është një domosdoshmëri gjeopolitike, por edhe një proces që zgjat “shumë shumë”.
Në pjesën e parë të letrës, duke u përqendruar te Ukraina, Merz propozon një model “anëtarësie të asociuar”.
Ndërsa Ukraina duhet të bëhet një shtet anëtar me të drejta të plota, është e qartë, sipas Merz, se procesi i pranimit nuk do të përfundojë së shpejti.
“Megjithatë…, nuk kemi kohë për vonesa të mëtejshme. Tani është koha për të ecur me guxim përpara me integrimin e Ukrainës në BE përmes zgjidhjeve inovative si hapa të menjëhershëm përpara”, shkruan ai.
Statusi si Shtet Anëtar i Asociuar për Ukrainën mund të përfshijë pjesëmarrjen në punën në institucionet e Bashkimit Evropian pa të drejtë vote.
Mund të përfshijë gjithashtu zbatimin hap pas hapi të legjislacionit dhe buxhetit të BE-së, si dhe angazhimin politik nga Shtetet Anëtare për të krijuar një “garanci të konsiderueshme sigurie” për Ukrainën.
“Ky propozim do të “ngrejë disa pyetje në lidhje me fizibilitetin politik, teknik dhe ligjor”, por gjithashtu do të ndihmojë në lehtësimin e bisedimeve të vazhdueshme të paqes si pjesë e një zgjidhjeje të negociuar për paqen”, shkroi Merz.
Në pjesën vijuese të letrës, kancelarja gjermane pohon se Bashkimi Evropian duhet të qëndrojë i vendosur në premtimin e tij se vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Moldavia mund të bashkohen me Bashkimin Evropian.
“Unë sugjeroj që të shqyrtojmë zgjidhje inovative edhe për ato vende kandidate që janë përgatitur për anëtarësimin e tyre prej kohësh, dhe që të përshpejtojmë edhe procesin e tyre të anëtarësimit. Së bashku me kolegët, do të vazhdoj të punoj për këtë”, shkruan Merz.
Ai propozon që BE-ja mund të parashikojë edhe për këto vende hapa të rëndësishëm në rrugën e tyre drejt anëtarësimit, me, për shembull, akses të privilegjuar në Tregun e Brendshëm dhe lidhje më të ngushta me institucionet evropiane në procesin e përditshëm të vendimmarrjes.
“Integrimi gradual mund të vendoset duke ndërtuar blloqe ndërtimi të cilat mund të jenë baza për zbatimin e plotë të fushave përkatëse të politikave, dhe më pas të shoqërohet me mbështetje të shtuar në procesin e zbatimit të acquis. Përveç kësaj, ne mund ta përmirësojmë integrimin institucional të lartpërmendur në bazë të progresit thelbësor. E gjithë kjo mund t’i afrojë ndjeshëm vendet kandidate me ne dhe kështu të nxisë një ambicie të re për reforma të mëtejshme të nevojshme për të arritur anëtarësimin e plotë”, shkroi Merz.
Javën e kaluar, pesë shtete anëtare të BE-së qarkulluan një dokument konfidencial midis shteteve të tjera anëtare të Bashkimit Evropian, duke propozuar një “qasje të bazuar në meritë – nëse është e nevojshme, hap pas hapi – në tregun e vetëm evropian” si një mënyrë për të ruajtur vrullin e zgjerimit.
Letra e Friedrich Merz është, pra, një kontribut tjetër në diskutimet e fundit mbi zgjerimin brenda BE-së.
