Arkeologët që po kryenin një studim rutinë para nisjes së ndërtimit të një spitali në qytetin rumun Constanta kanë bërë një zbulim të madh, varre nga epoka romake.
Në total, ekipi gjeti 34 varre, disa prej të cilave në katakombe me më shumë se një varrim. Bashkë me varret, u zbuluan edhe objekte funerare si bizhuteri, enë qelqi, monedha dhe një sasi e konsiderueshme amfora afrikane, sipas njoftimit të përkthyer të Muzeumi i Historisë dhe Arkeologjisë Kombëtare të Konstancës.
Qyteti i Konstancës, i njohur dikur si Tomis dhe pjesë e Scythia Minor romake pranë Detit të Zi, përmban Nekropolin e Tomisit të Lashtë, i cili shtrihet deri në zonën ku do të ndërtohej spitali. Katakombet, që zbuluan arkeologët, janë më të mëdha se sa besohej më parë, duke dëshmuar përpjekjet funerare të organizuara të kulturës së Tomisit rreth 2,000 vjet më parë.
Midis zbulimeve kryesore ishin amforat afrikane, që tregojnë rolin e qytetit si një port i rëndësishëm në bregun perëndimor të Detit të Zi dhe pjesë e rrjetit tregtar mesdhetar. Në këtë rrjet nuk përfshiheshin vetëm marrëdhënie ekonomike, pasi në katakombe u gjet edhe një mbishkrim grek që lidhej me një grup fetar i pranishëm në Tomis gjatë periudhës romake. Qyteti në shekullin III pas Krishtit kishte një përzierje të besimeve fetare, nga kultet pagane dhe adhurimi i perandorit deri te komunitetet e krishtera të hershme. Arkeologët shpresojnë se studimi i mëtejshëm i mbishkrimit grek do të ofrojë më shumë informacion mbi spektrin e fesë në qytet.
Nga gjetjet fizike më të veçanta ishte një fragment mburoje, i njohur si umbo metalik, pjesa qendrore e një mburoje ceremoniale ose parade. Zbulimi u konsiderua “jashtëzakonisht i rrallë” dhe lidhet me shtresën e lartë të kulturës romake në Tomis, siç tregojnë individët me status të lartë të varrosur në katakombe. Sipas ekspertëve, të paktën një prej të varrosurve pranë fragmentit të mburojës ka pasur lidhje të rëndësishme ushtarake.
Gërmimet në këtë vend nisën në vitin 2025 dhe vazhduan deri në 2026, kur u ndërprenë për shkak të rreziqeve sizmike. Pasi u lejuan përsëri punimet, ekipet përfunduan gërmimet arkeologjike dhe i dorëzuan zonën ekipit të ndërtimit të spitalit.
