BOTA

Suu Kyi e Mianmarit shkon drejt të djathtës ekstreme

Spread the love

Fotografitë nga Budapesti me laureaten e buzëqeshur të Çmimit Nobel për Paqen dhe Këshilltare Shtetërore e Mianmarit, Aung San Suu Kyi, duke shtrënguar duart me Viktor Orbanin, presidentin e Hungarisë, ngjallin frikë tek unë.

Kjo është, frika për miqtë e mi muslimanë në Mandalay në veçanti dhe muslimanët e Mianmarit në përgjithësi, duke përfshirë Rohingyat e persekutuar sistematikisht.

Të dy raportohet se shkëmbyen frikën e tyre të paidentifikuar dhe urrejtjen e muslimanëve dhe migrantëve.

Në Mianmarin e Suu Kyi ushtria ka paraqitur me shumë sukses për njerëzit Rohingya si migrantë të paligjshëm bengali nga të gjithë kufijtë e Bangladeshit musliman. Ikona e Mianmarit për tranzicionin demokratik është bërë dhoma e ushtimës së vrasësve me dëshirë.

Në 30 vitet e mia të aktivizimit politik dhe të bursave rreth çështjeve të vendit tim, kam mësuar të lexoj mirë shoqërinë thellësisht raciste të Birmanisë, Urdhrin e politizuar Budist dhe ultra-nacionalistët Tatmadaw apo ushtrinë. Dhe për vite e kam mbështetur gruan, thirrjen e shumicës budiste të vendit, me dashuri të pashuar, Nënën Suu, dhe kam studiuar shumë fjalët, veprat dhe madje edhe mimikrinë gjatë këtyre tre dekadave të fundit.

Mund të them që fotot nga Budapesti nuk kanë të bëjnë thjesht me këshilltaren shtetërore të Mianmarit, duke vepruar në përputhje me protokollin diplomatik për të qenë i sjellshëm me mikpritësin dhe duke u treguar i këndshëm para kamerës. Ishte më shumë si një takim i dy mendimeve raciste dhe ksenofobike, të cilat zakonisht janë indiferente ndaj paralajmërimeve të historive fashiste të dy vendeve përkatëse gjatë Luftës së Dytë Botërore, ose fakteve të shëmtuara në terren duke përfshirë politikat islamofobike të vendeve.

Në një raport nga Komisioneri i Këshillit të Evropës për të Drejtat e Njeriut, administrata e Orbanit është akuzuar për përhapjen e “qëndrimeve ksenofobike, frikës dhe urrejtjes”, ndërsa vetë Orban po shfaqet si një figurë e rëndësishme në mesin e drejtuesve dhe demagogëve të ekstremit të djathtë evropian dhe amerikan nga ish-dora e djathtë e Trumpit, Steve Bannon, deri te ish-kreu i Partisë së Pavarësisë së Mbretërisë së Bashkuar, Nigel Farage.

Në rastin e Mianmarit, Misioni i Pavarur Ndërkombëtar i Gjetjes së Fakteve akuzoi zyrtarisht udhëheqjen e saj civile për përfshirjen në gjenocidin e vazhdueshëm kundër muslimanëve Rohingya.

Sipas njoftimit të qeverisë së Orbanit pas takimit të tyre, Suu Kyi dhe Orban “nënvizuan” “migracionin” dhe “çështjen e bashkëjetesës me vazhdimisht në rritje të popullsisë muslimane” si dy “sfidat më të mëdha” ndaj “Azisë Juglindore dhe Evropës” .

Kjo nuk është hera e parë që Këshilltarja Shtetëror e Mianmarit ndau në qendër të vëmendjes një udhëheqës të ekstremit të djathtë dhe u bëri jehonë pikëpamjeve të dukshme raciste rreth muslimanëve.

Në shtator të vitit 2017, Suu Kyi ndau podiumin e shtypit me kryeministrin e Indisë, Narendra Modi, fondamentalist Hindu, nga ku të dy udhëheqësit haptazi përdornin përndjekjen masive të Mianmarit ndaj Rohingya si përgjigje legjitime të shtetit ndaj “terrorizmit”, domethënë “terrorizmit musliman” . Në fjalët e saj: “Do të doja të falënderoja Indinë për marrjen qëndrimit të fortë mbi kërcënimin terrorist që Mianmari u përball kohët e fundit.”

Kam vënë re se si liderja birmaneze, të cilën e kam mbështetur në mënyrë aktive për 15 vitet e para të aktivizmit ndërkombëtar në diasporë në Shtetet e Bashkuara, vazhdon të zhvendosë arsyetimet e saj për racizmin anti-musliman që ka infektuar opinionin publik të Mianmarit, politikat qeveritare, dhe pikëpamjet e saj.

Që në fillim të tetorit të vitit 2013, BBC Four britanik, Suu Kyi i përkufizoi pikëpamjet e veta të muslimanëve si një perceptim të përgjithshëm popullor birmanez.

Suu Kyi, atëherë liderja ikonë e opozitës në vend, i tha në intervistë mikëpritësit britanik Mishal Husain, një musliman britanik: “Mendoj se ju do të pranoni se ekziston një perceptim se fuqia globale muslimane është shumë e madhe. Sigurisht, ky është një perceptim në shumë pjesë të botës, dhe në vendin tonë gjithashtu”.

Gjashtë vjet që nga intervista e saj tronditëse, Suu Kyi e Mianmarit, tani në pushtet si Këshilltare Shtetërore dhe ministre e Jashtme, ka dalë nga dollapi i saj i islamofobisë, duke bërë një kauzë të përbashkët me një nga drejtuesit më të lartë evropianë të së djathtës ekstreme.

Shqetësimet e saj rreth migracionit në rritje dhe problemit të popullatës muslimane gjithnjë në rritje në shtëpi në Mianmar nuk mbështeten në fakte.

Në vitin 2012, ministri i atëhershëm i Imigracionit dhe ish-shefi i policisë Brig. Khin Yi e vuri popullsinë Rohingya në rreth 1.33 milion, një vlerësim konservativ, pas dy periudhave të dhunës së organizuar kundër muslimanëve në shtetin Rakhine. Në mënyrë të ngjashme, shefi i tij, ish-gjenerali dhe presidenti Thein Sein për Zërin e Amerikës në gjuhën birmaneze në korrik të të njëjtit vit tha se “kemi zbuluar se pjesa më e madhe e ‘Bengalit’ (dmth. referenca zyrtare raciste ndaj Rohingyas) kanë lindur në vendin tonë pas pavarësisë sonë. “Këto fakte e bëjnë të pamundur krijimin e Rohingya si” migrantë nga Bangladeshi fqinjë”.

Varfëria e përhapur dhe e rëndë e Mianmarit, në kundërshtim me statistikat mashtruese të PBB-së dhe parashikimet e buta pozitive ekonomike, dhe dekadat e represionit politik nga forcat e sigurisë të vendit, largimi i trurit i Mianmarit dhe shpërngulja e banorëve të vendit vazhdojnë. Sot vlerësohet se 4-5 milionë birmanezë të të gjitha prejardhjeve etnike dhe fetare, që janë në raport prej 1 në 10 persona, e kanë lënë vendin si punëtorë kryesisht migrues në vendet me të ardhura mesatare të Azisë Juglindore si Tajlanda, Malajzia dhe në një masë më të vogël, Singapor. Pas Sirisë, Mianmari është prodhuesi më i madh i refugjatëve në botë, shumica e të cilëve janë muslimanë.

Përveç kësaj, popullsia muslimane e Mianmarit, e cila Rohingya numerikisht është grupi më i madh nga gjithsej 16 grupe, nuk po rritet. Është krejt e kundërta.

Shtatë vjet më pas, vetëm 0.33 milionë Rohingya mbeten në vendin e tyre të origjinës, me 120.000 prej tyre në kampet e zhvendosura me tela me gjemba nga ku nuk u lejohet të largohen.

Sipas Misionit të Gjetjes së Fakteve të OKB-së, Mianmari ka zhdukur rreth 400 fshatra të Rohingya gjatë operacioneve të pastrimit të sigurisë të ushtrisë birmaneze të vitit 2017 ku masakroi mijëra muslimanë, përfshirë foshnja, fëmijët, gra, burra dhe të moshuarit. Numri i të vdekurve nuk mund të njihet kurrë, por numri i masakrave ndaj Rohingya është padyshim shumë më i madh se ato të boshnjakëve të masakruar në Srebrenicë në korrik të vitit 1995, të cilat u shpallën me gjyq si një akt gjenocidi.

Ka rritje zero në mesin e popullsisë më të madhe muslimane në Mianmar brenda atdheut të tyre stërgjyshor të Rakhine. Përkundrazi, valët kronike të deportimit të dhunshëm masiv nëpërmjet përdhunimeve gjenocidale, therjes dhe shkatërrimit të fshatrave muslimane që nga viti 1978, kanë përgjysmuar pjesën më të madh të muslimanëve në vend, Rohingya, në Mianmarin perëndimor.

Popullsia muslimane e Rohingya në vendbanimin Buthidaung është në kushte të ngjashme me aparteidin, të goditur nga frika e përhershme dhe e vazhdueshme e therjes në raundin e ardhshëm të mizorive masive të drejtuara nga Mianmari, si ato që bota i pa në Facebook dhe Twitter në vitin 2017.

Bazuar në përvojën time profesionale të dorës së parë për mbajtjen e seancave të shumta mbi ndjeshmërinë dhe vetëdijen raciste për grupet e mendimtarëve të Mianmarit, duke përfshirë murgeshat, murgjit, gazetarët dhe aktivistët e të drejtave, kam mësuar një gjë të keqe: faktet nuk çajnë racizmin apo ndryshojnë mendjet raciste. Suu Kyi nuk është përjashtim.

Ndokush mund të dëgjojë arsyetimin e dobët se Suu Kyi nuk ka kontroll mbi ushtrinë birmaneze, andaj vjen edhe heshtja e saj e qëllimshme sa i përket keqbërjeve të fundit.

Krimet e saj nuk mund më të kufizohen me refuzimin e saj për të dënuar “ushtrinë e të atit” të saj, ose “krimin e mosveprimit”, siç thuhet në raportin prej 444 faqesh të misionit të OKB-së (të publikuar më 18 shtator 2018). As nuk janë thjesht mohimet e saj të përsëritura për “pastrimin etnik” të Mianmarit, siç bënte në deklaratat famëkeqe për BBC dhe Channel News Asia.

Në fakt, Këshilltarja Shtetërore e Mianmarit është duke e dëshmuar veten si një bashkëpunëtore e qëllimshme në krimet mizore me motive racore nga forcat e armatosura të cilat u themeluan nga babai i saj nën patronazhin fashist japonez.

Historia moderne botërore që nga koha e vrasjeve masive të Hitlerit është përplot regjime populiste që vijnë në pushtet përmes kutive të votimit, duke mobilizuar një racizëm majorizues të elektoratit në dëm të pakicave fetare, etnike dhe racore. Tranzicioni i tanishëm i Mianmarit nën udhëheqjen e Suu Kyi nuk çon drejt një shoqërie gjithëpërfshirëse, demokratike e as një demokracie liberale; përkundrazi, çon drejt një sistemi politik nacionalist budist dhe përjashtues, ku myslimanët dhe pakicat e tjera etnike demonizohen dhe lihen pa të drejta ose mbrojtje nga shteti.

Me zbardhjen e këtyre ndodhive, SHBA-të dhe Bashkimi Evropian në mënyrë serioze duhet të rishikojnë politikat e tyre se gjoja po mbështesin “tranzicionin e brishtë” me Suu Kyi si zonja e vetme e aftë dhe popullore për një demokraci birmane. Zonja, apo “Mbretëresha e Demokracisë” e Perëndimit – siç e quajti raportuesi special i OKB-së për të drejtat e njeriut në Mianmar, Yanghee Lee, gjatë paraqitjes për Channel Four News në vitin 2018 – është angazhuar në mënyrë aktive në artikulimin, justifikimin dhe përhapjen e një botëkuptimi helmues të kualifikuar si “e djathta ekstreme”, në vend që të promovojë dhe të mbrojë liritë qytetare, lirinë e shtypit, të drejtat e njeriut dhe mbrojtjen e pakicave të të gjithë popujve dhe komuniteteve fetare brenda Mianmarit.

Suu Kyi është Marine Le Pen-i i Mjanmarit, jo thjesht një politikane pragmatike që përpiqet të manipulojë me kërkesat, prioritetet dhe pritjet e caktuara në udhëheqjen e saj gjatë tranzicion të brishtë. Sa më shpejt që bota të kuptojë metamorfozën e Suu Kyi, aq më mirë për aktivistët birmanezë të cilët janë të angazhuar në përpjekjet për unitet për të ndërtuar një shoqëri anti-raciste, gjithëpërfshirëse dhe demokratike.

* Autori është koordinator i koalicionit “Free Rohingya” dhe bashkautor i eseve për Gjenocidin në Myanmar me Natalie Brinham.

* Opinionet e shprehura në artikull janë personale të autorit dhe nuk reflektojnë domosdoshmërish politikën editoriale të Anadolu Agency.

Related posts

Mattarella: Qeveri mbi palët, ose zgjedhje të reja

dritatv

Avionët izraelite hodhën herbicide në fushat bujqësore në Gaza

dritatv

“Mundësia për një Brexit pa marrëveshje asnjëherë nuk ka qenë kaq e lartë”

dritatv

Leave a Comment